(untitled) (TẠP CHÍ Y DƯỢC THÁI BÌNH, 2024)
Mục tiêu: Để góp phần hỗ trợ thống nhất chẩn đoán từ y văn đến lâm sàng của các hội chứng bệnh liên quan đến yêu thống theo quan điểm Y học cổ truyền, đề tài “Mô tả các đặc điểm của yêu thống trên y văn” được thực hiện nhằm khảo sát các đặc điểm đau tại chỗ của yêu thống trên y văn. Thiết kế nghiên cứu: Mô tả phân tích Kết quả nghiên cứu: Nghiên cứu trên 25 y văn ghi nhận 4 hội chứng bệnh thường gặp gồm Hàn thấp, Thận hư, Huyết ứ, Thấp nhiệt. Trong đó: Hàn thấp: Hoàn cảnh khởi phát: Thời tiết mưa lạnh, môi trường ẩm thấp; sau khi ra mồ hôi lại cảm nhiễm phải gió lạnh; dầm mưa/dầm nước nhiều; cảm nhiễm hàn thấp tà. Vị trí: Thường đau 1 bên; đau 2 bên; đau vùng eo lưng. Cường độ đau: Đau nhiều; đau khởi phát âm ỉ; tăng dần. Đặc điểm đau: Nặng mỏi vùng lưng; lạnh vùng lưng; nằm nghỉ đau không giảm; căng cứng cơ vùng lưng. Hướng lan: Không lan. Yếu tố tăng giảm: Tăng khi thời tiết ẩm thấp, mưa; gặp lạnh; giảm khi chườm ấm. Triệu chứng kèm theo: Hạn chế vận động. Thận hư: Hoàn cảnh khởi phát: Không ghi nhận. Vị trí: Thường đau 1 bên; đau 2 bên; đau vùng eo lưng. Cường độ đau: Đau âm ỉ. Đặc điểm đau: Thường xuyên tái phát; đau liên tục, kéo dài; thiện án; đau buốt. Hướng lan: Không lan. Yếu tố tăng giảm: Tăng khi vận động; mệt nhọc; giảm khi nghỉ ngơi. Triệu chứng kèm theo: Yếu vùng lưng; mỏi vùng lưng; thiên về Thận dương hư, có lạnh vùng thắt lưng. Huyết ứ: Hoàn cảnh khởi phát: Chấn thương, té ngã; mang vác nặng; thay đổi tư thế đột ngột; sai tư thế. Vị trí: Thường đau 1 bên; đau 2 bên; đau vùng eo lưng. Cường độ đau: Đau dữ dội. Đặc điểm đau: Cự án; đau như dao cắt, kim châm; co cứng cơ vùng lưng. Hướng lan: Cố định tại một điểm. Yếu tố tăng giảm: Tăng khi vận động; xoa bóp (ấn); buổi tối, đêm khuya; giảm vào buổi sáng, ban ngày. Triệu chứng kèm theo: Hạn chế vận động. Thấp nhiệt: Hoàn cảnh khởi phát: Thấp nhiệt uẩn kết; cảm phải hàn thấp lâu ngày hóa nhiệt; mùa trưởng hạ chính khí không đủ bị cảm tà khí thấp nhiệt. Vị trí: Thường đau 1 bên; đau 2 bên; đau vùng eo lưng. Cường độ đau: Đau nặng. Đặc điểm đau: Đau kiểu nóng rát; nặng vùng thắt lưng. Hướng lan: Không lan. Yếu tố tăng giảm: Tăng khi gặp nóng; thời tiết ẩm thấp, mưa; giảm khi vận động. Triệu chứng kèm theo: Sưng vùng thắt lưng; đỏ vùng thắt lưng, hạn chế vận động. Kết luận: Để chẩn đoán hội chứng bệnh liên quan đến yêu thống chủ yếu dựa vào tính chất đau của bệnh, trong đó chủ yếu là vị trí, hoàn cảnh khởi phát và đặc điểm đau.